تبلیغات
تمدن پرشکوه ایران باستان - 19 بهمن ماه (تقویم تاریخ)
سه شنبه 19 بهمن 1389

19 بهمن ماه (تقویم تاریخ)

   نوشته شده توسط: افشین م    نوع مطلب :تقویم تاریخ ایران تا پیش از انقلاب اسلامی ،

هلاكوخان مغول به مناسبت سالگشت مرگ او
تصویر هلاکوخان (هولاگو) و زنش دوقوزخاتون
هولاگوخان، ایلخان متصرفات مغولان در آسیای غربی و از جمله ایران هشتم فوریه 1265 میلادی (19 بهمن ماه) در 48 سالگی درگذشت و در جزیره كبود واقع در دریاچه ارومیه دفن شد. [اعراب «هُلاكو» می نویسند زیرا كه حرف «گ» ندارند]. وی كه نوه چنگیز و برادر قوبیلای قاآن (خان بزرگتر مغولان و خاقان چین) بود در طول ایلخانی خود، بین النهرین، سوریه و قسمتهای دیگری از آناتولی را تصرف كرد، شهر بغداد را در دهم فوریه 1258 و شهر دمشق را در یكم مارس 1260 میلادی تصرف، قتل عام و ویران ساخت و به خلافت «اسمی» عباسیان [در بغداد] و حكومت ایّوبیان [برسوریه] پایان داد، ولی ارتش او در سوم سپتامبر 1260 در ناحیه «عین جالوت» از نیروهای سلطان مصر (از دودمان مملوك) شكست خورد و فلسطین و بیشتر سوریه را ازدست داد و به شرق فرات عقب نشست. هولاگو (هُلاكو) كه مادرش مسیحی نسطوری و زنش [دوقوز خاتون] نیز عیسوی بود از حمایت مسیحیان منطقه و اروپا برخوردار بود و با سلاطین دیار فرنگ و پاپ مكاتبه داشت. برخی از مورخان، وی را ضد مسلم نوشته اند. هلاكو پس از انتصاب به سمت ایلخان آسیای غربی، ایرانیان «لُر ـ بختیاری» را كه دربرابرش ایستاده بودند شكست داده بود و پیروان حسن صباح (فدائیان) را با تصرف و انهدام دژهای کوهستانی شان از میان برداشته بود.

در واقع حكمران هند همسر ایرانی امپراتور بود
جهانگیرشاه که تصویر نورجهان را به دست دارد

هشتم فوریه سال 1627 بانو «نورجهان» همسر ایرانی جهانگیرشاه امپراتور گوركانی هند كودتای ژنرال محبت خان فرمانده پادگان دهلی را برضد شوهرش سركوب و توطئه گران را به بند كشید. هنگام كودتا، جهانگیرشاه در بستر بیماری بود و ژنرال محبت خان در نظر داشت كه پس از پیروزی كودتا، «خرّم» پسر نابینای شاه را بر تخت بنشاند و خود، عملا صاحب اختیار هند شود؛ حال آن كه «اورنگ زیب» پسر دیگر جهانگیرشاه شایستگی بیشتری داشت و با فساد و خودسری دولتمردان مخالف بود.
     جهانگیرشاه بسال 1605 پس از درگذشت پدرش اكبرشاه بر جای او نشسته بود و چهار پسر به نام های خرّم، خسرو ، دارا شكوه ، و اورنگ زیب داشت. نورجهان كه نام او قبلا «نورالنساء» بود همسر دوم جهانگیرشاه بود. از علاقه جهانگیر شاه نسبت به همسر ایرانی اش با وجود دو شكست نظامی از ایران در دهه 1620 در منطقه قندهار كاسته نشده بود و پدر او را هم به وزارت منصوب و از كمك به گسترش فرهنگ، هنر و ادب ایرانی در هند فرو گزار نكرده بود.
    جهانگیر شاه كه از اواخر سال 1626 میلادی بیمار و بستری شده بود 28 اكتبر 1627 درگذشت. پیش از بیماری او هم، امور كشور عملا در دست نورجهان بود، زیرا جهانگیرشاه به علم و هنر و ادب بیش از سیاست علاقه داشت.
    «توماس رو Thomas Roe» انگلیسی در خاطرات خود از اقامت در هند نوشته است كه به سبب بی علاقگی جهانگیرشاه به امور سیاست، در بیشتر سالهای سلطنت او، زمام امور هند عملا در دست همسرش بانو «نورجهان» دختر اعتمادالدوله ایرانی بود كه زنی باهوش و جسور بود و اطلاعات منطقه ای و تاریخی فراوان داشت. به نوشته توماس رو ، جهانگیرشاه پژوهشهای علمی و بحث و همنشینی با دانشمندان و ادیبان را بر كار سیاست ترجیح می داد. یك نمایشگاه بزرگ مینیاتور و یك هزار و 400 نقاشی ترسیم شده بر پرده داشت. زبان دربار او «فارسی» بود و شاعران فارسی گو بیش از شاعران هندی به آنجا رفت و آمد داشتند. نورجهان تعمدا از داخل حرمسرا حكومت می كرد؛ زیراکه نمی خواست مقامات اداری به او دسترسی داشته باشند، چاپلوسی کنند، دروغ بگویند و نظر اورا تغییر دهند . او حتی احكام اعدام را از جانب شوهرش امضاء می كرد. نورجهان از همان نخستین روز ازدواج با جهانگیرشاه، کار اندرزدادن به او را آغاز كرده بود.

ایران، یا منطقه تحت نفوذ اعلیحضرت تزار همه روسیه؟!
هشتم فوریه سال 1908 (19 بهمن) دولت روسیه در پی دادن اخطار به دولت عثمانی (تركیه) كه نیروهایش را از مرز ایران باز گرداند به اعزام واحدهای تازه نفس به مرزهای عثمانی دست زد. دولت مسكو در اخطاریه خود به دولت استانبول به جای بردن نام ایران نوشته بود: «منطقه تحت نفوذ اعلیحضرت تزار همه روسیه»!. این هشدار یك سال و پنج ماه و هشت روز پس از امضای سازشنامه مورخ 31 اوت 1907 انگلستان و روسیه معروف به معاهده سن پترزبورگ مبنی بر تقسیم ایران به دو منطقه نفوذ میان این دو قدرت اروپایی به عثمانی داده شده بود.

ایران متهم به شركت در توطئه بر ضد دولت عراق شد
دولت عراق [دولت حزب بعث] نوزدهم بهمن 1348 (هشتم فوریه 1970) ضمن صدور اعلامیه ای شدیداللحن دولت وقت ایران را متهم كرد كه در توطئه كودتای عراق كه سركوب شده بود به آمریكا كمك كرده و در تحریك كردها برضد دولت بغداد ابزار سیاست آمریكا شده و آمریكا از طریق ایران پول و اسلحه به كردهای عراق می رساند. دولت ایران پاسخی صریح به این اعتراض دولت عراق نداد. دولت عراق در همین سال با کردهای این کشور به توافق رسید و به آنان امتیازهایی داد تا شاید از تحریک خارجی بکاهد. دولت بغداد بعدا از اجرای توافقنامه سر باز زد و درگیری با کردها ازسرگرفته شد که از 1974 شدت گرفت. در این درگیری دوباره، آمریکا و ایران ایفای نقش سابق را ازسرگرفتند و همچنین اعتراض های مجدد دولت بغداد.
     مندرجات كتاب خاطرات هنری كیسینجر مقام وقت دولت آمریكا که دو دهه بعد انتشار یافت نشان داد که اعتراض فوریه 1970 و اعتراض های بعدی دولت عراق بی مورد نبود. طبق خاطرات کیسینجر، دولت ایران كمكهای آمریكارا به كردهای عراقی كه با دولت این كشور در حال جنگ بودند منتقل می کرد، رابط دو طرف بود و بعدا به مصطفی بارزانی اجازه داده بود كه در ایران سكونت و از اینجا مبارزه و ضدیّت با حكومت بغداد را رهبری كند.
     این رویداد شباهت معکوسی به مبادله اعتراضیه های شوروی و ایران نسبت به یکدیگر در سال 1326 (سوم فوریه 1948) داشت. دولت مسكو اعتراض كرده بود كه چرا ایران بر خلاف قراداد 1921 رفتار كرده و با مساعی آمریكا بر ضد شوروی همكاری می كند و دولت ایران در پاسخ 14 بهمن ماه سال 1326 خود به اعتراض دولت مسكو متقابلا به این دولت اعتراض كرده بود كه چرا مصطفی بارزانی را كه همدست تجزیه طلبان ایران [قاضی محمد] بوده پناه داده است.
     ( مشروح انتقال كمكهای نظامی آمریكا به كردهای عراق از طریق ایران را می توانید در كتاب خاطرات هنری كسینجر بخوانید)


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر