تبلیغات
تمدن پرشکوه ایران باستان - 10 بهمن ماه (تقویم تاریخ)
یکشنبه 10 بهمن 1389

10 بهمن ماه (تقویم تاریخ)

   نوشته شده توسط: افشین م    نوع مطلب :تقویم تاریخ ایران تا پیش از انقلاب اسلامی ،

«سده» جشن باستانی و پایدار ایرانیان
دهم بهمن مصادف است با جشن سده، آیین هزاران ساله ایرانیان. در ایران باستان از آغاز آبان تا پایان اسفند را دوره سرما می خواندند كه صد روز پس از آغاز این دوره و پنجاه روز مانده به نوروز «سده» و جشن آتش بود. هنوز در روستاهای جنوب شرقی ایران اصطلاح «صد به سده، پنجاه به نوروز» شنیده می شود؛ یعنی جشن سده صد روز پس از یکم آبان و 50 روز به نوروز برپا می شود. برخی از پارسیان هند و تاجیکیان «سده» را جشن آدور (آدور = آذر، و هنوز در روستاهای شرق ایران، افغانستان و آسیای مرکزی بوته خشک را آدور می خوانند). از سده به بعد، از میزان شدّت برودت كاسته می شود.
     مراسم جشن با هزاران سال پیش تفاوت نكرده است. مردم، هركس برحسب توان خود، مقداری هیزم اهداء می كند و در زمینی باز آتش برپا می شود و حاضران بر گرد آن به شادی می پردازند.
    نظامی در توصیف شرکت کنندگان در جشن سده گفته است:
     رخ آراسته دستها پرنگار ـــ به شادی دویدند از هر كنار.
     آریایی ها ی آسیا و اروپا همیشه روشنی و گرمی را كه خورشید و آتش به وجود آورنده آن بوده اند مظهر عنایات خدا دانسته و احترام گذارده اند.
    فردوسی جشن سده را آتش پرستی نمی داند و برپاكنندگان آن را چنین توصیف كند:
    ..... مپندار كاتش (كه آتش) پرستان بدند (بودند - کنایه از این که جشن سده را آتش پرستان به وجود نیاورده اند)
    جشن سده را به هوشنگ پیشدادی نسبت دهند . فردوسی در این زمینه گوید :
     به هوشنگ ماند، این «سده» یادگار ـــ بسی باد چون او دگر شهریار
    سده را قبلا «سدك» می گفتند. ابوریحان نوشته است كه صد روز پس از آغاز سرما (یکم آبان)، «سده» و پنجاه روز بعد از سده، نوروز است و از سده تا درو كردن جو و به دست آمدن گلابی بهاره (موسوم به «جو رس») نیز صد روز است.
    اهمیت جشن سده برای ایرانیان كه آن را در ردیف آیین های نوروز و مهرگان قرار می دادند به حدی بود كه در دوران ساسانیان، شاهان وقت بدون تشریفات در میان مردم در این مراسم شركت می كردند. پس از حمله عرب، «مرداویز» را احیاء كننده این جشن در قرون وسطا خوانده اند كه در اصفهان آن را از سر گرفت.
     چراغانی و روشن كردن شمع را به مراسم «سده» نسبت می دهند. در افسانه های كهن ایران آمده است كه متهمان برای اثبات بیگناهی از روی آتش شعله ور عبور می كردند و هزار سال پیش از میلاد، سیاوش هم كه متهم شده بود برای اثبات بی گناهی خود از آتش عبور كرد.
    
گوشه ای از جشن سده در 29 ژانویه 2005 در شهر سن حوزه ایالت کالیفرنیا


مرگ مشكوك دكتر ارانی پایه گذار احزاب كمونیستی ایران
‏Taghi Arani
دكتر تقی ارانی فیزیكدان ایرانی تحصیلكرده آلمان كه از او به عنوان پدر احزاب مارکسیستی ایران نام می برند دهم بهمن 1318 هجری (30 ژانویه 1940) در 36 سالگی در زندان تهران درگذشت و اعلام شد كه مرگ او از بیماری تیفوس بوده است.
     وی که درجریان دستگیری 53 چپگرا بازداشت شده بود به جرم ترویج مرام اشتراكی (مزدكیسم ـ ماركسیسم) و تبلیغ براندازی سلطنت (حكومت غیر انتخابی و موروثی) به ده سال زندان محكوم شده بود.
     پس از اشغال ایران از سوی نیروهای نظامی متفقین در شهریور 1320 و آزادشدن فعالیت احزاب و از جمله حزب كمونیست (توده) و نیز انتشار هرگونه مطلب در نشریات، ادعا شد كه دكتر ارانی را كه حاضر به ترك عقیده خود نشده بود در زندان كشته بودند و این پرونده سالها بازبود و رسیدگی می شد.

دیدار ژنرال آیرونساید با ژنرال رضاخان و تشویق او به كودتا
ژنرال رضاخان پهلوی
سید ضیاء طباطبایی

دهم بهمن سال 1299 هجری (30 ژانویه 1921) و در جریان بحران کابینه، ژنرال آیرونساید فرمانده نیروهای انگلیسی در ایران با ژنرال رضاخان پهلوی فرمانده تیپ قزاق مستقر در قزوین ملاقات و اورا تشویق به كودتا كرد. در این ملاقات، به ژنرال رضاخان گفته شده بود كه قرار است سید ضیاء طباطبائی یزدی كه از كسوت روحانیت خارج شده بود پس از كودتا رئیس الوزراء شود. درپی این ملاقات، تماس مستقیم سید ضیاء با ژنرال رضاخان برقرار شد و 29 بهمن كه یگانهای تیپ قزاق به حومه تهران رسیدند و فرستادگان احمدشاه را كه برای مذاكره رفته بودند بازداشت كردند، سید ضیاء به نیروی قزاق پیوست و گفته شده است كه برابر سه ماه مواجبشان را به آنان پرداخت كرد. اگر این خبر درست باشد، منبع پول قطعا خود او نبوده است، زیرا كه چنین پولی را از خود نداشت. نیروی قزاق سوم اسفند 1299 تهران را متصرف شد.


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر