تبلیغات
تمدن پرشکوه ایران باستان - كتاب (از زبان داریوش) (قسمت هفتاد و چهارم)
سه شنبه 28 دی 1389

كتاب (از زبان داریوش) (قسمت هفتاد و چهارم)

   نوشته شده توسط: مهسا . ی    نوع مطلب :کتاب (از زبان داریوش) ،


در نیمی از صحنه ی پشت سر شاه، از میانه ی پلكان به بعد، بدنه‌ی حجاری‌ها به سه قسمت تقسیم شده، كه هر سه قسمت آن در اشغال گارد شاه است. اینان گارد معروف به « سیب بر» (انار بر) هستند.چون در حقیقت نیزه ی همه ی افراد گارد به اناری منتهی می شود كه گویی برای جلوگیری از سقوط و آسیب انارها پای جلو را تكیه گاه نیزه ها كرده اند. 

1

سیب برها، سربازان گارد داریوش

در نیمه‌ی بعد و پشت سر گارد در قسمت بالای تقسیم بندی سه گانه‌ی صحنه، خادمانی قرار دارند كه در حال آماده باش دائمی،شاه را به هنگام بیرون رفتن از كاخ یا در سفر همراهی می‌كرده‌اند.سرپرست آنها، به سبب اهمیت مقام، دبوسی در دست دارد و این می‌رساند كه از ابوب جمعی رئیس تشریفات است. پشت سر او چهار فارش هر كدام با فرش یا نمدی زینی به زیر بغل و شلاقی در دست ایستاده اند.نفر چهارم صندلی سیار شاه را نیز بر دوش می‌كشد. شلاقها نشان می دهد كه این افراد نقش پلیس را هم داشته‌اند. اینان علاوه بر حمل اسباب راحتی شاه ظاهراً مسئول امنیت وی و همچنین نظارت و حفاظت از تداركات سفر، فرش ها، چادرها و حصیرها نیز بوده‌اند. ریاست گروه همان سمت و مسئولیتی را دارد، كه در زمان صفویه فراش باشی داشت.


فراش باشی

فرش بر داریوش


فرش بر با صندلی داریوش

فراش با صندلی داریوش

در همان ردیف به مرد دبوس به دست دیگری بر می‌خوریم كه مهترباشی دربار است.او سه مهتر و یك اسب بهمراه دارد. انگلبرت كمپفر، پزشك آلمانی، كه در سال 1684 سفری به اصفهان داشته، در گزارش خود از دربار ایران می‌نویسد كه طبق رسوم، همیشه برای شاه سه اسب مهیا بوده، تا او یكی را برای سواری برگزیند. در نقوش انتهایی، كه باز هم رهبرشان دبوسی در دست و لباس هخامنشی چین‌دار برتن دارد، دو ارابه‌ی دو اسبه همراه با ارابه ران نقش شده است.ظاهراً ارابه‌ی نخست كه لبه‌های آن مزین به نواری از شیرهای در حال حركت است برای شاه و ارابه‌ی دیگر برای ولیعهد بوده است.

ارابه ران

ارابه ران شاه در حال آوردن ارابه شاه

در ردیف‌های میانی و زیرین نگاره، نجبا و كارمندان بلندپایه‌ی شاهنشاهی ایران نشان داده شده‌اند. لباس اینان یك در میان لباس سواران ایرانی و لباس چین‌دار دربار هخامنشی است. چند در میان یكی از اینان سرش برگردانده، با شخص پشت سر خویش گفتگو می‌كند. دست آنها یا در دست نفر قبل و بعد است و یا اینكه روی شانه‌ی نفر پیش از خود گذارده‌اند. ظاهراً ضرورت كاستن از یكنواختی نقوش سبب تغییر در حالت ایستادن شده است.

نجبا و بلندپایگان هخامنشی

نجبا و بلند پایگان پارسی (ستونهای امپراتوری)

صف بندی در حجاری‌ها هدفمند است و گارد سلطنتی، نجبا و كارمندان، یا در حقیقت نگهبانان، سازمان دهندگانو مجریان اوامر حكومتی را نمایش می دهد سنگ نگاره‌ی پلكان آپادانا بسیار سمبلیك است. در مركز آن شاه و سازمان دربار، در پیش روی شاه نمایندگان خلق‌های تشكیل دهنده‌ی شاهنشاهی و در پشت سر مسئولان و نگهبانان این شاهنشاهی، در بنایی نقش شده است كه خود بنا نماد عظمت این امپراتوری است.

داریوش بههنگام نقشه‌ی آپادانا به معنای واقعی كلمه تصویر یك «بنای ‌دولتی» را در ذهن خود داشته است. نگاره‌ی آرامگاه او نیز با چنین اندیشه و انگیزه‌ای بنا شده است. در این جا نمایندگان یك خلق‌ها، پایه‌های تخت داریوش را نگه داشته‌اند. لیكن همین برداشت در سنگ نگاره‌ی آپادانا با ظرافت كامل طوری بیان شده كه با موقعیت بنا هماهنگ باشد.

 

كاخ اختصاصی داریوش:

طبق نقشه‌ی داریوش، تالار بزرگ بار باید مهم‌ترین بنای صفه‌ی بزرگ تخت جمشیدو در واقع مظهر اقتدار شاهنشاهی بزرگ هخامنشی باشد. این بنا نماد دولت و فرمانروایی بود. اطراف تالار بار چنان فضای وسیعی داشت كه ضمن ایجاد امكان برای تجمع و پذیرایی تعداد كثیری از مدعوین، مزاحمتی برای بنا فراهم نمی‌كرد. بر كرسی تخت جمشید علاوه بر آپادانا، در حاشیه‌ی جنوبی، كاخ اختصاصی و در جنوب شرقی، ساختمان خزانه به منزله‌ی جایگاه دیوان اداری عالی امپراتوری در نظر گرفته شده بود.

نقشه كاخ اختصاصی داریوش
نقشه ی كاخ داریوش


با وجود اینكه كاخ اختصاصی، به منظور تحت‌الشعاع قرار ندادن آپادانا نسبتاً كوچك ساخته شده، ولی با 1160 متر مساحت، با مقام شاه متناسب است و چیزی از عظمت شاهانه كم ندارد. كرسی اختصاصی آن كه تا 5/2 متر ارتفاع دارد، آن را مثل نگینی برجسته كرده است. ایوان كاخ كه بر تارك هشت ستون دو ردیفه استوار است رو به جنوب دارد.

در بخش میانی آرامگاه داریوش در نقش رستم نمای این كاخ، در زمان به سامانی و درست با مقیاس‌های اصلی نشان داده شده است. مركز كاخ مربعی است با دوازد ستون در سه ردیف چهار ستونه. هر چند هنوز قاب درها، پنجره‌ها و گوشه‌های بر جای مانده، تأثیر كوبنده ای بر دیداركننده می‌گذارد، اما تمامی ستون ها به گونه‌‌ای از میان رفته كه به سختی می‌توان به تصویر درستی از كاخ دست یافت. همه‌ی قطعات برجای مانده  از سنگ ساخته شده و در حالی كه هر پنجره 5/2 متر بلندی، 65/2 متر عرض و 50/1 متر عمق دارد،قاب پنجره ها گاه قطعه سنگ یكپارچه‌ای است. چنین قاب پنجره ای 18 تن وزن دارد. قاب درها از قطعات بزرگ سنگ درست شده و هر درگاه نزدیك به 75 تن وزن دارد. برای ساخت این درگاه ها نخست قطعات عظیم سنگ را كنار هم نهاده و سپس در محل به طرح و شكل دلخواه تراشیده‌اند. محل تلاقی سنگ ها به استادی تمام مسطح شده و با رنگ سیاه چشم گیری می‌درخشد. جای شگفتی نیست كه داریوش به دستاورد سنگ تراشان خود، در سنگ نبشته‌ی همه‌ی طاقچه ها و پنجره‌های تالار اصلی و ایوان بالیده است. حتی پنجره‌های میان تالار و ایوان ار هر دو طرف دارای نبشته است.

سنگ نبشته‌ی سه زبانی (DPC) جمعاً 18 بار تكرار می‌شود: « اردستان ]آستان/قاب سنگی در[ سنگی را داریوش شاه كرده ]ساخته[ ». همه جا متن فارسی باستان را در میانه ی قسمت بالا، متن عیلامی سمت چپ وسط و متن بابلی سمت راست پایین آمده است.


چشم اندازه جنوبی كاخ

چشم اندازه جنوبی كاخ داریوش قسمت جلو سكوی پلكان ورودی



ادامه دارد ....


مرتضی
دوشنبه 4 بهمن 1389 07:47 ق.ظ
سلام.
مطالب جالب و پرباری ارائه کردین.
امیدوارم بتونم در وبلاگم پذیرای شما باشم.
هاید ماری کخ با تالیف کتاب از زبان داریوش کمک بزرگی به فهم عمومی درباره ی زمان هخامنشی کرد. شما هم به این مهم دست پیدا کردین.
موفق باشید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر